Azken egunotan, animalia-gaixotasun batzuek, hala nola mingain urdinak, dermatosi nodular kutsakorrak edo txerri-izurriak, izan dira gaurkotasun-albisteen protagonista. Gaixotasun ez-zoonotikoak dira, hau da, ez diete pertsonei eragiten, eta abereen (behiak, txerriak, hegaztiak, etab.) eta basoko animalien (basurdeak, orkatzak, basa-hegaztiak…) osasunari bakarrik eragiten diete. Gaixotasun horiek ere ez zaizkie pertsonei transmititzen elikagaiak kontsumitzeagatik.

Garrantzi nagusia ekonomian, animalien osasunean eta ongizatean eta animalia-jatorriko elikagaien horniduran duten inpaktuan datza; horregatik, osasun-agintariek eta albaitariek nahitaez adierazi beharreko gaixotasunak dira. Kontrol hori oso garrantzitsua da nekazaritzako eta abeltzaintzako lehen sektorearentzat eta elikagaien ekoizpen- eta hornidura-katearen orekari eusteko.

Zergatik dira garrantzitsuak? 

  • Eragin ekonomiko handia dute:  Nabarmen murrizten dute haragiaren, esnearen, arrautzen eta animalia-jatorriko beste produktu batzuen ekoizpena, eta, ondorioz, nazioko zein nazioarteko merkatuari eragiten diote. Gainera, animalien halako gaixotasunen agerraldiak kudeatzeko, baliabide ugari baliatu behar dira fokuak desagerrarazteko (euspen-txertoak, animaliak hiltzea, gorpuzkiak garraitu eta kudeatzea, kalte-ordainak, etab.), eta ekoizpenerako animaliak ordezkatzeko.
  • Larriki eragiten diote animalien osasunari:  Gaixotu daitezkeen animalien artean gaixotze- eta hilkortasun-tasa handiak (bai eta % 100 ere) eragin ditzakete, eta, aldi berean, arazoak animalien ongizatean.
  • Ez zaizkie gizakiei transmititzen:  Garrantzitsua da azpimarratzea ez direla arriskutsuak giza osasunerako, gaixotasun zoonotikoak (salmonelosia edo errabia adibidez) ez bezala.
  • Baliteke etorkizunean pertsonei transmititzea: gaixotasun ez zoonotikoak mutatu daitezke eta beste zoonosi batzuk sorrarazi (hegazti-gripearen adibide argia da).laro es de la gripe aviar, cuyo virus podría mutar y convertirse en patógeno para las personas). 

Hedatzen ari dira animalien gaixotasunak?

Argi dago klima-aldaketaren ondorioek zerikusia dutela animalien gaixotasunik ez zegoen eremuetan gaixotasun horien agerraldi berriekin, adibidez, mingain urdinaren gaixotasuna Eskandinaviako herrialdeetan. Tenperaturak gora egitea eta hezetasuna aldatzea funtsezkoak dira bektoreak (hala nola eltxoak eta kaparrak) hedatzeko orduan, eta bektore horiek gaixotasunak transmititzen dituzte.

Krisi klimatikoak, halaber, areagotu egiten ditu muturreko prozesu klimatologikoak (uholde-euriteak, uholdeak, lehorteak, etab.), zeinak aldatu egiten baitituzte ekosistemak, eta ahalbidetu egiten baitute animalia-espezie desberdinen eta gaixotasun patogenoen gordailuen arteko kontaktua.

Adibide batzuk espezieen arabera (gaixotasunen fitxetarako loturak eta guzti):

Enfermedades animales

Informazio gehiago Elika Abeltzaintzan: Animalien gaixotasunen fitxak

Gaiari buruzko artikuluak: ZOONOSIAK: mugak gainditzen dituzten gaixotasunak