Histamina eta osasunean dituen eraginak

Posted on 26 December, 2025

by ELIKA

Zer da histamina?

Histamina organismoan era naturalean dagoen konposatu bat da. Substantzia hodi-zabaltzaile indartsua da, alergia-erreakzioetan aska daitekeena.

Beste alde batetik, bakterioek elikagai batzuetan (arrainean batik bat) jardutean sor daitekeen konposatua ere bada histamina, amina biogenoen taldekoa.

Histaminaz gain, badaude beste amina biogeno batzuk, hala nola, kadaberina, putreszina, tiramina eta triptamina.

Zergatik sortzen da histamina?

Amina biogenoak konposatuak dira, elikagaietan dauden mikroorganismoek elikagaietako proteinak eraldatzean sortzen direnak.

Zehazki, histaminaren agerraldia lotuta dago elikagaiak higiene-egoera txarrean manipulatzearekin eta, batik bat, arraina behar ez bezala kontserbatzearekin (tenperatura altuak denbora-tarte luzeetan).

Zein elikagairekin lotzen da histaminaren agerraldia?

Oro har histaminarekin lotutako produktu gehienak arrainak dira, haragietan ere egon daitekeen arren, erraz hondatzen diren elikagai freskoak dira biak.

Bestalde, elikagai onduak, hartzituak eta/edo gatzunetan daudenak ere tartean egon ohi dira: gaztak, hestebeteak, ardoa, antxoa gazituak, besteak beste.

Halaber, histamina arrain-kontserbatan edo erdi-kontserbatan atzeman daiteke; izan ere, behin elikagaian sortuta, histaminak edozein tratamendu termiko eta kontserbazio-tenperatura jasaten du eta ezin da elikagaitik desagerrarazi.

Zer nolako ondorio kaltegarriak izan ditzake kontsumitzaileen osasunerako?

1. Intoxikazio histaminikoa

Era honetako amina kopuru handia duten elikagaiak kontsumitzeak intoxikazio arina dakar, “intoxikazio histaminikoa” delakoa, honako hauek eragin ditzakeena: aurpegiko gorritasuna eta edema, hazkura, buruko mina eta, batzuetan, urdail-hesteetakoak (goragalea, gorakoa eta beherakoa).

Sintomak azkar agertzen dira kutsatutako elikagaia kontsumitu ondoren (2 minutu eta 2 ordu bitarteko tartean) eta ordu gutxiren buruan desagertzen dira.

Beste amina biogeno batzuek beste sintoma-mota batzuk eragin ditzakete, hala nola, gazta jatean sor daitezkeen tiramina bidezko intoxikazioak dakartzan buruko minak.

2. Intoxikazio histaminikoa

Kasurik larrienetan, “histaminarekiko intolerantzia” gerta daiteke histamina hestean ondo metabolizatzen ez duten pertsonengan, eta, sintoma gastrointestinalez gain, nerbio- eta arnasketa-nahasmenduak ere eragin ditzake (zefaleak, zorabioa eta taupadak).

Nolanahi ere, histamina izatearekin lotutako elikagaiak hartu ondoren sintomarik izanez gero, medikuarengana joan behar da.

Nola kontrolatzen dira histaminen agerraldiak?

Legegintza-mailan, Europar Batasunak arrainetan eta horietatik eratorritako produktuetan egon daitekeen gehienezko histamina kopurua ezarri du: 100-200 mg/kg. Halaber, Europako arauak ezartzen du nahitaezkoa dela arrantza-produktuak 0º C-tik hurbil mantentzea elikakate osoan zehar, histamina sortzea ekiditeko.

Nola ekidin dezakegu ondorio kaltegarriak?

Arestian esan den bezala, histaminaren agerraldia lotuta dago elikagaiak egokia ez den tenperaturan kontserbatzearekin eta elikagaiak higiene-egoera txarrean manipulatzearekin. Hortaz, ezinbestekoa da elikagaiak era higienikoan manipulatzea eta, beste alde batetik, kontserbazio-tenperatura zorrotz mantentzea.

Aurrekoari jarraiki, elikagai galkorrak (haragia, arrainak) eta elikagai guztiak, oro har, hozturik mantendu behar dira erosten direnetik, garraioan hotz-katea mantenduz, prestatu edo kontsumitu arte.

Era berean, elikagaiak hozkailuaren beheko aldean desizoztu behar dira, ez giro-tenperaturan.